Μαρίκα Νίνου: Η Φωνή μιας Γυναίκας

Υπάρχουν διαφορετικές εκδοχές σε σχέση με τον τόπο και την ημερομηνία γέννησης της μοναδικής ερμηνεύτριας Μαρίκας Νίνου (Μαρίκας ή Ευαγγελίας Νικολαΐδου). Ο Πάνος Γεραμάνης, δημοσιογράφος, αναφέρει στο σημείωμα της συλλογής «Μαρίκα Νίνου – τα μεγάλα πορτρέτα» ότι η Μαρίκα Νίνου γεννήθηκε το 1918 στον Καύκασο. Ο Κώστας Χατζηδουλής στο βιβλίο του «Βασίλης Τσιτσάνης – η ζωή μου, το έργο μου», αναφέρει ως τόπο γέννησης την Κωνσταντινούπολη. Ο Πάνος Σαββόπουλος, σε σημείωμά του αναφέρει ότι η Μαρίκα Νίνου, αρμενικής καταγωγής, γεννήθηκε το 1922 πάνω στο καράβι «Ευαγγελίστρια» που έφερνε τη μάνα της και την οικογένειά της από τη Σμύρνη στον Πειραιά. Για αυτό και της έδωσαν το όνομα Ευαγγελία.

«Γίναμε ντουέτο και κάθε βράδυ στου Τζίμη γινόταν χαλασμός από τον κόσμο. Η ουρά έφτανε μέχρι τον Άγιο Παντελεήμονα. Κάθε μέρα συζητούσαν για μας τους δυο. Όπου πηγαίναμε, και για έκτακτες εμφανίσεις στα θέατρα, γινόταν το σώσε. Η Μαρίκα στο πάλκο ήταν ασυναγώνιστη, οι κινήσεις της ήταν κάτι το συγκλονιστικό, όταν τραγουδούσε είχε τέτοια εκφραστικότητα και τέτοια μεταδοτικότητα στο κοινό, που νομίζω ότι δεν πρόκειται να γεννηθεί άλλη. Όταν τραγουδούσε, κυριολεκτικά καθήλωνε τον κόσμο στα τραπέζια. Ήταν φοβερή. Τραγουδούσε και δίδασκε κιόλας μαζί με το τραγούδι, όπως ο δάσκαλος που διδάσκει στους μαθητές στα θρανία» είπε αργότερα ο Τσιτσάνης.

Η ώρα του οριστικού τους χωρισμού πλησίαζε. Η Νίνου ετοιμαζόταν να φύγει στην Αμερική όταν ο Τσιτσάνης τον Μάρτιο του ‘54 της έδωσε να πει ένα τραγούδι. Τα λόγια ήταν ξεκάθαρα για το τέλος της τετράχρονης σχέσης τους: «Τι σήμερα, τι αύριο, τη τώρα…». Όταν η Νίνου πήρε το τραγούδι κατάλαβε τι σήμαιναν τα λόγια και μόλις μπήκε στο στούντιο για την ηχογράφηση ξέσπασε σε κλάματα. Σταμάτησε και έφυγε δακρυσμένη αφήνοντας άναυδους όλους τους παρευρισκόμενους. Ήταν όμως πολύ πεισματάρα γυναίκα και έτσι γύρισε μετά από μερικές ώρες και το τραγούδησε μόνο μία φορά. Η ερμηνεία της είναι αυτή που κυκλοφόρησε στο βινύλιο και είναι συγκλονιστική, καθώς είναι καταγεγραμμένα το παράπονο και το προηγούμενο κλάμα της….

Πεθαίνει στις 23 Φλεβάρη του 1957, ημέρα Σάββατο. Ο Μάνος Χατζιδάκις τής αφιέρωσε το δίσκο του «Τα πέριξ» (1974), με ερμηνεύτρια τη Βούλα Σαββίδη, με τα λόγια: «Όλη η εργασία αυτή χαρίζεται στη μνήμη της ανεπανάληπτης Μαρίκας Νίνου, που δίχως να το ξέρει, με το μαχαίρι της φωνής της, χάραξε μέσα μας βαθιά τα ονόματα των θεών της ταπεινοσύνης και της βυζαντινής παρακμής».

4 χρόνια μετά τον θάνατο της, στις 11 Μαρτίου 1961, στη μνήμη της, ο Τσιτσάνης, έγραψε το τραγούδι “Θέλω να είναι Κυριακή“, ερμηνευμένο από την Καίτη Γκρέη.

Κυριακή σε γνώρισα,

Κυριακή σε χάνω,

θέλω να είναι Κυριακή

κι αυτή που θα πεθάνω.

Σαν άστρο εβασίλεψες

και χάθηκες χαρά μου

κι απ’ τον καημό μου το βαρύ

έγινε μαύρη η Κυριακή

και σπάραξε η καρδιά μου.

Κυριακή σε γνώρισα,

Κυριακή σε χάνω,

θέλω να είναι Κυριακή

κι αυτή που θα πεθάνω.

Είναι βαριά κι αβάσταχτη

του χωρισμού η ώρα,

στο βίο μου το σκοτεινό

έχω τον μαύρο ουρανό

για συντροφια μου τώρα.

Κυριακή σε γνώρισα,

Κυριακή σε χάνω,

θέλω να είναι Κυριακή

κι αυτή που θα πεθάνω.

Ας πέθαινα μια Κυριακή,

για να χαρεί κι ο Χάρος,

να τελειώσει μια ζωή,

που ‘ναι για μένα θλιβερή,

που ‘ναι για μένα βάρος.

Κυριακή σε γνώρισα,

Κυριακή σε χάνω,

θέλω να είναι Κυριακή

κι αυτή που θα πεθάνω.